പ്രവാചകന്മാരുടെ അനന്തരാവകാശികള്

പ്രവാചകന്മാര്ക്കും അനന്താരാവകാശികളോ? ഒരു പ്രവാചകന് മരിക്കുന്പോള് മരണാനന്തരം മകനിലേക്ക് കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുന്ന സ്വകാര്യ സ്വത്താണോ പ്രവാചകത്വം?

വളരെ പ്രസക്തമായ ഒരു വിഷയമാണിത്. അതു മനസ്സിലാക്കേണ്ടത് ഓരോ മുസ്ലിമിനും അനിവാര്യവുമാണ്. കാരണം, അവരെ മനസ്സിലാക്കാതിരിക്കുന്പോള് മുന്കഴിഞ്ഞ സമുദായങ്ങള് അവരുടെ പ്രവാചകന്മാരെ തിരിച്ചറിയാതെ വിമര്ശിക്കുകയും ഉപദ്രവിക്കുകയും ചെയ്തതു പോലെ, പ്രവാചകന്മാരുടെ അനന്തരാവകാശികളെ നമ്മളും ഉപദ്രവിക്കുകയോ അക്രമിക്കുകയോ ചെയ്താല് അതിന്റെ വിപത്ത് വളരെ ഭീകരമായിരിക്കും. മാത്രമല്ല, അവരെ അറിഞ്ഞ് പിന്തുടരേണ്ടതും അന്പിയാക്കളുടെ അനന്തരാവകാശികള് എന്ന നിലയില് അവരെ ആദരിക്കേണ്ടതും നമുക്ക് നിര്ബന്ധമാണ്.

പ്രവാചകന്മാരുടെ അനന്തരാവകാശം എന്നാല് എന്താണ്; പ്രവാചകത്വം തന്നെ അനന്തരാവകാശമായി എടുക്കുകയെന്നാണോ, അതല്ല, അവരുടെ ധനത്തിന്മേലുള്ള അവകാശമാണോ, അതുമല്ല, അവരുടെ ജ്ഞാനത്തിലും ദൌത്യത്തിലുമുള്ള അനന്തരാവകാശമാണോ?

പ്രവാചകത്വം അനന്തരാവകശമായി കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടില്ലെന്ന് പണ്ഡിതന്മാര് പറയുന്നു. അല്ലാതിരുന്നെങ്കില് എല്ലാ മനുഷ്യരും ആദം നബി(അ)മിന്റെ മക്കളാണെന്നും അതിനാല് തന്നെ എല്ലാവര്ക്കും അവിടത്തെ പ്രവാചകത്വത്തില് അനന്തരാവകാശമുണ്ടെന്നും അതിനാല് ഞാനും ഒരു പ്രവാചകനാണെന്നും ആര്ക്കും പറയാന് കഴിയുമായിരുന്നു. അതിനാല് തന്നെ പ്രവാചകത്വം അനന്തരാവകാശമായി കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുന്നില്ല. അവരുടെ ധനവും അനന്തരാവകാശമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടാന് പാടില്ല. നബി(സ) പറഞ്ഞു: “ഞങ്ങള് പ്രവാചകന്മാരുടെ സമൂഹത്തെ ആരും അനന്തരമെടുക്കുന്നില്ല. ഞങ്ങള് ഉപേക്ഷിച്ചു പോകുന്നത് സ്വദഖയാണ്” (ബുഖാരി, മുസ്ലിം).

പിന്നെ പ്രവാചകന്മാരുടെ അനന്തരാവകാശികള് ആരാണ്. നബി(സ) പറഞ്ഞു: “ജ്ഞാനികള് പ്രവാചകന്മാരുടെ അനന്തരാവകാശികളാണ്. നിശ്ചയം പ്രവാചകന്മാര് ദീനാറോ ദിര്ഹമോ അനന്തരാവകാശമായി വെച്ചിട്ടില്ല. അവര് അനന്തര സ്വത്തായി വെച്ചിട്ടുള്ളത് ജ്ഞാനത്തെ മാത്രമാണ്” (അബൂദാവൂദ്, തിര്മിദി, ഇബ്നുമാജ). വളരെ വ്യക്തമാണ് ഈ ഹദീസ്. പ്രവാചകന്മാരുടെ അനന്തരാവകാശികള് ജ്ഞാനികളാണ്. അവര്ക്കു ലഭിച്ച ധനം ജ്ഞാനമല്ലാതെ മറ്റൊന്നുമല്ല.

പ്രവാചകന്മാരുടെ അനന്തരാവകാശികളായ ജ്ഞാനികള് ആരാണ്? എല്ലാ ജ്ഞാനികളും പ്രവാചകന്മാരുടെ അനന്തരാവകാശികളാണോ? ദീനീ വിജ്ഞാനങ്ങള് തന്നെ പലതുണ്ട്; ഫിഖ്ഹ്, ഹദീസ്, തഫ്സീര്, അഖീദ അങ്ങനെ പലതും. ഇതില് ഏതു പഠിച്ചാലാണ് പ്രവാചകന്മാരുടെ അനന്തരാവകാശിയായിത്തീരുന്നത്? അതും എത്ര കൊല്ലം പഠിക്കണം? ആരില് നിന്നു പഠിക്കണം? ഏതു കൊളേജില് പഠിക്കണം? പഠിച്ചിട്ടു നേടുന്ന ബിരുദം എന്തായിരിക്കണം? ഇനി എല്ലാ ബിരുദവും നേടി എന്നു സങ്കല്പിച്ചാല് തന്നെ ഒരു പണ്ഡിതനെക്കുറിച്ച് പ്രവാചകന്മാരുടെ അനന്തരാവകാശി എന്നെങ്ങനെ പറയാന് കഴിയും? “ആകാശത്തിനു ചുവട്ടിലുള്ളതില് ഏറ്റവും നീചമായത് അവര്ക്കിടയിലെ പണ്ഡിതന്മാരായിരിക്കും. അവരില് നിന്നാണ് ഫിത്ന തുടങ്ങുന്നത്. അത് അവരിലേക്കു തന്നെ മടക്കപ്പെടും”(ബൈഹഖി) എന്നെല്ലാം നബി(സ) തന്നെ പറഞ്ഞിരിക്കെ, ഇതെങ്ങനെ അംഗീകരിക്കാനാവും.

വളരെ ന്യായമായ സംശയമാണിത്. ആദ്യമായി നാം മനസ്സിലാക്കേണ്ടത് ഇസ്ലാമില് നാം അറിയേണ്ട ജ്ഞാനം എന്താണെന്നതാണ്. ഭൌതികമായ ലക്ഷ്യത്തോടെ പഠിക്കുന്ന ജ്ഞാനികള് ഒരിക്കലും പ്രവാചകന്മാരുടെ അനന്തരാവകാശികളല്ല. കാരണം നബി(സ) പറഞ്ഞു: “അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രീതിക്കായി തേടപ്പെടേണ്ട ജ്ഞാനം ആരെങ്കിലും ഭൌതികമായി ലക്ഷ്യത്തോടെ പഠിച്ചാല് അവന് സ്വര്ഗ്ഗത്തിന്റെ മണം പോലും ലഭിക്കുകയില്ല” (അഹ്മദ്, ഇബ്നു മാജ, തിര്മിദി). അതു പോലെത്തന്നെ ദീനില് ഉപകാരം ചെയ്യാത്ത് ജ്ഞാനം നേടിയവരും പ്രവാചകന്മാരുടെ അനന്തരാവകാശികളല്ല. നബി(സ) പറഞ്ഞു: “നിങ്ങള് അല്ലാഹുവിനോട് ഉപകരപ്രദമായ ജ്ഞാനം ചോദിക്കുകയും ഉപകരാപ്രദമല്ലാത്ത ജ്ഞാനത്തില് നിന്ന് കാവല് തേടുകയും ചെയ്യുക” (ഇബ്നു മാജ).

അങ്ങനെയാണെങ്കില് പിന്നെ ആരാണ് ജ്ഞാനി? പ്രവാചകന്മാരുടെ അനന്തരാവകാശികള് നേടിയിരിക്കേണ്ട ജ്ഞാനം എന്താണ്? വളരെ പ്രസിദ്ധമായ ഒരു ഹദീസ് ഉണ്ട്, അല്ലാഹു പറയുന്നു: “ഞാന് മറഞ്ഞ നിധിയായിരുന്നു. അപ്പോള് ഞാന് അറിയപ്പെടാന് ആഗ്രഹിച്ചു. അപ്പോള് ഞാന് പടപ്പുകളെ പടച്ചു”. ഇതനുസരിച്ച് മനുഷ്യ സൃഷ്ടിപ്പിന്റെ തന്നെ ലക്ഷ്യം അല്ലാഹുവിനെ അറിയുക എന്നതാണ്. ഖുര്ആനില് അല്ലാഹു പറയുന്നു: “നിശ്ചയം ലാഇലാഹ ഇല്ലല്ലാഹു എന്ന കാര്യത്തെ നീ അറിയുക” (മുഹമ്മദ് – 19). അറിവുകളില് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായതും, ഓരോ മനുഷ്യനും നിര്ബന്ധമായതും, സൃഷ്ടിപ്പിന്റെ ലക്ഷ്യമായതുമെല്ലാം അല്ലാഹുവിനെക്കുറിച്ചുള്ള ജ്ഞാനമാണ്. ആ ജ്ഞാനം നേടിയവരാണ് പ്രവാചകന്മാരുടെ അനന്തരാവകാശികള്. അല്ലാഹുവിനെക്കുറിച്ചുള്ള ജ്ഞാനമില്ലാതെ മറ്റെന്തെല്ലാം അറിവുകള് പഠിച്ചാലും പ്രവാചകന്മാരുടെ അനന്തരാവകാശിയാകുന്ന പണ്ഡിതനാവുകയില്ല.

അല്ലാഹുവിനെക്കുറിച്ചുള്ള ജ്ഞാനം എങ്ങനെ നേടാനാവും എന്നതാണ് അടുത്ത പ്രശ്നം. അല്ലാഹുവിനെ അറിയുക എന്നാല് ഏതെങ്കിലും കോളേജിലോ മറ്റോ പോയി ഗ്രന്ഥങ്ങള് കാണാതെ പഠിക്കലല്ല. അല്ലാഹുവിനെ അറിയാന് അനുഭവജ്ഞാനത്തിലൂടെ അവനെ അറിഞ്ഞവരെ സമീപിക്കണമെന്നാണ് ഖുര്ആന് പറഞ്ഞിട്ടുള്ളത് (ഫുര്ഖാന്-59). അല്ലാഹുവിലേക്ക് അല്ലാഹുവിന്റെ അനുവാദത്തോടെ ക്ഷണിക്കുന്നവരാണ് പ്രവാചകന്മാര് (അഹ്സാബ്-46). അല്ലാഹുവിലേക്ക് അവന്റെ അനുവാദത്തോടെ ക്ഷണിക്കുക എന്ന ദൌത്യം തന്നെയാണ് പ്രവാചകന്മാരുടെ അനന്തരാവകാശികള്ക്കുമുള്ളത്. അതിനാല് തന്നെ, അല്ലാഹുവിലേക്കും അവനെ അറിയുന്നതിലേക്കും ക്ഷണിക്കുന്ന, അല്ലാഹുവിനെ അറിഞ്ഞ ജ്ഞാനികളെ കണ്ടെത്തി പിന്തുടരുക എന്നതാണ് അല്ലാഹുവിനെ അറിയാനുള്ള ഏക മാര്ഗ്ഗം. എത്ര ഗ്രന്ഥങ്ങള് കാണാതെ പഠിച്ചാലും അല്ലാഹുവിനെക്കുറിച്ചുള്ള ജ്ഞാനങ്ങളൊന്നും തന്നെ നേടാനാവില്ല. കാരണം, അല്ലാഹുവിനെ അറിയേണ്ടത് മനഃപാഠം പഠിച്ചുകൊണ്ടല്ല.

ഹൃദയത്തെയും അതിന്റെ അവസ്ഥകളെയും അറിയുന്ന ഒരു ജ്ഞാനിയുടെ ശിക്ഷണത്തിലായി ഹൃദയ സംസ്കരണം നടത്തുന്പോള് ഹൃദയത്തിലേക്ക് അല്ലാഹു ഇട്ടുതരുന്ന പ്രകാശമാണ് അല്ലാഹുവിനെക്കുറിച്ചുള്ള ജ്ഞാനം. അല്ലാഹു പറഞ്ഞു: “നിങ്ങള് അല്ലാഹുവിനെ സൂക്ഷിക്കുക. അല്ലാഹു നിങ്ങള്ക്ക് ജ്ഞാനം നല്കും” (അല് ബഖറ-282). ആത്മ സംസ്കരണം നടത്താതെ എത്രതന്നെ ഗ്രന്ഥങ്ങള് പഠിച്ചാലും അവന് അല്ലാഹുവിനെ അറിയാന് കഴിയില്ല എന്നു മാത്രമല്ല, അവര് ഈ സമുദായത്തിനു തന്നെ വളരെ വലിയ വിപത്താണ്. നേരത്തെ നബി(സ)യുടെ ഹദീസ് നാം ഉദ്ധരിച്ചതു പോലെ, ആകാശത്തിനു ചുവട്ടിലുള്ളവരില് ഏറ്റവും നീചര് അവരായിരിക്കും. എല്ലാ ഫിത്നകളും തുടങ്ങുന്നത് അവരില് നിന്നു തന്നെയായിരുക്കും. അതാണ് നാമിന്നു കാണുന്ന പണ്ഡിത സമൂഹത്തിന്റെ അവസ്ഥ. ആത്മ സംസ്കരണം നടത്തുന്ന അല്ലാഹുവിന്റെ ആരിഫീങ്ങളെ പിന്പറ്റേണ്ടതിനു പകരം അവര് അഹന്തയിലും, ഞാന് തന്നെ വലിയ ആളെന്ന ചിന്തയിലും, തങ്ങളെക്കാള് നല്ലവര് വേറെയില്ലെന്ന പ്രചാരണത്തിലും സ്വയം നശിച്ചിരിക്കുന്നു. അല്ലാഹു പറയുന്നു: “ആത്മാവിനെ സംസ്കരിച്ചവന് നിശ്ചയം വിജയിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനെ അവഗണിച്ചവന് നിശ്ചയം പരാജയപ്പെടുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു” (അശ്ശംസ്-9,10).

അതിനാല് ഈ വിഭാഗത്തിന്റെ നീരാളിപ്പിടുത്തത്തില് നിന്നു രക്ഷപ്പെട്ട്, അല്ലാഹുവിനെ അറിഞ്ഞ ആരിഫീങ്ങളിലേക്കു മടങ്ങി ഹൃദയത്തെ സംസ്കരിക്കാന് നമ്മള് നിര്ബന്ധിതരാണ്. നമ്മെ അല്ലാഹു പടച്ചത് അതിനു വേണ്ടിയാണ്. അല്ലാഹു അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ- ആമീന്.